NatuurijsZweden - Blog

NatuurijsZweden - Blog

Maart in Zweden: de kunst van het ijsmaken

Schaatsen op natuurijsPosted by Wichert van Engelen Mon, March 06, 2017 18:43

Vanochtend moesten we alweer afscheid nemen van het ijs. En wat een ijs!

De wind waait om de oren, de sneeuw stuift op. Prachtige sneeuwduinen, wervelsneeuw over het ijs, zon in het gezicht, glitterende ijsblokken, sneeuwmozaieken en prachtig glad ijs.

De week dooi heeft het ijs meer dan goed gedaan. Vanaf eergisteren ligt er een stevig pakjes sneeuw op het ijs. Waar dat gisteren nog een dikke laag losliggende sneeuw was, is dat ondertussen goed ingeklonken: lastiger om doorheen te rijden, maar zeer fotogeniek.

De Zweden hebben mazzel met het ijs. Wat het weer ook is, als er een keertje niet geschaatst kan worden, duurt dat nooit langer dan een paar dagen. De banen worden eigenlijk alleen gesloten als doorschaatsen het ijs zou vernielen. Zoals schaatsen door een laag dubbel-is. Als de ijsschotsen daarna aanvriezen, valt er bijna niet meer overheen te schaatsen.

Na een dooiperiode is het ijs juist mooier. Zelfs als er een laag sneeuw op ligt. De sneeuw dempt de temperatuurwisselingen voor het ijs. Als de sneeuw vlak na de dooi valt, duurt het wel wat langer voordat de veegmachines de baan op kunnen (het over-is groeit niet snel aan met de beschermlaag van sneeuw), maar het ijs eronder is perfect.


De scheuren die ouder ijs altijd heeft, zijn door de dooiwaterlaag en de gedempte temperaturen allemaal verdwenen. Schaatsen in de vierde maand van het seizoen, en geen scheuren!

Gisteren schaatsten we door de sneeuw heen. Spiegelglad ijs eronder, dus het hindert niet dat je niet ziet waar je schaatst. Vandaag aan we daarom nog een keer over de gele baan. Hele stukken waren schoongeblazen. Op sommige stukken bleek de sneeuwrand van het sneeuwschuiven voldoende om meters breed naast de baan het ijs brandschoon te maken.

Een enkele keer bleken de bandensporen van een quad of sneeuwscooter zoveel lucht te bevatten dat een schaats er goed in wegzakte.


Bij de kruising van de gele en groene baan wachtte ons een verrassing: de groene baan was geveegd. Op naar het zuiden, op naar Storsund. Windje mee: vliegen over het ijs.


Een gewaarwoording: kilometers over donker, knetterhard ijs, windje in de rug. Alleen letten op je techniek, brede en eindeloos lange slagen. Een grande finale van onze 5 daagse schaatstrip (het verhaal van de tegen-de-wind-terugweg bespaar ik u ;-)



Zen en de kunst van het schaatsen

Schaatsen op natuurijsPosted by Wichert van Engelen Sat, March 04, 2017 22:57

Gisteravond laat werden we gebeld door Christian (de Runn-fotograaf). Hij reageerde op ons sms-je dat meedoen aan zijn zaterdagochtendtoer ons geen goed idee leek, gezien de slechte staat van het ijs: “Natuurlijk doen jullie mee!”
Hij had een oplossing: vandaag (zaterdag) hield de gemeenschap Vika een speciale ijsdag. De baan was goed geveegd. Kortom: de toer werd verplaatst naar Vika en we werden ‘s ochtends vroeg voor de deur van het hostel opgehaald.

Een goed plan. Vol verwachting reden we door een stevige sneeuwbui naar Vika: hadden de sneeuwvegers vanochtend nog de baan bijgewerkt?

Vika is een schilderachtig gehucht ten Oosten van Falun, aan de andere kant van het meer Runn. Een grote witte kerk, een winkel annex café, een paar woningen en een aantal jaloersmakende (vakantie-) woningen aan het meer. Een kleine, maar zeer actieve gemeenschap met een eigen website (www.vika.se) en een goede veegploeg.

De sneeuw valt bij aankomst met zulke hoeveelheden naar beneden, dat er bijna niet tegenop te vegen is. Gelukkig is het ijs goed, dus er valt lekker te schaatsen.
Halverwege de cirkelvormige baan begint de aftakking naar Vika Strand. Een mooie track, maar wel besneeuwd. 5 tot 10 cm. Het ijs eronder is totaal niet te zien.

We gaan ervoor en schaatsen door de hevig vallende sneeuw naar Vika Strand. Weinig scheuren in het ijs, maar wel overal dubbel-is met luchtbellen. Als je er echt in trapt, blijft je schaats goed steken.
De heenweg gaat moeizaam: we rijden voorzichtig en turen steeds naar het ijs. Maar hoe goed we ook turen, de luchtbellen zijn niet te zien. Een enkele buiteling zit er dan ook wel in.

Op het keerpunt van Vika Strand besluiten we het anders aan te pakken. We kijken niet meer naar het ijs. Het heeft toch geen zin.

Het ijs voelen is het credo. Blind schaatsen. Lekker tempo, glijden, gewicht verplaatsen, het ijs voelen en waar nodig bijsturen.

We maken grapjes over de Force, over Zen, over het gesprek met het ijs. Maar we rijden wél soepel het hele stuk terug. Heerlijk. Wat kan schaatsen toch een geweldige sport zijn.

En eigenlijk laat de hele dag vandaag zich samenvatten met het begrip Zen. Het is de hele dag blijven sneeuwen. Soms een beetje mot, maar meestal met bakken tegelijk. Zowel op Vika als op Runn konden de veegploegen het niet aan. Ook al tonen de vegers trots hun quads waarmee ze met 70 km per uur sneeuw kunnen vegen, de baan blijft ondersneeuwen.

‘s Middags gaan we nog even naar de gele baan op Runn. Die is de hele dag niet geveegd vanwege het dunne over-is. We rijden letterlijk dóór de sneeuw. Overal is het stralend wit. We rijden over ijs dat we kennen, maar waar na de sneeuwval nog niemand heeft gereden. Binnen de baan, buiten de baan.

We maken diepe sporen. We voelen het ijs.

We genieten.



Luchtig ijs

Schaatsen op natuurijsPosted by Wichert van Engelen Fri, March 03, 2017 19:28

De vlucht naar Zweden was weinig spannend. Beetje lezen, praten met de andere schaatsers in het vliegtuig en af en toe naar buiten kijken: een prachtig rondregenboog-effect van de weerkaatsing van het vliegtuig zelf.

Vlak boven Stockholm werd het wat minder: er ligt helemaal geen sneeuw. Is het wel winter genoeg? Sneeuw is weliswaar slecht voor het ijs, maar het maakt het buitenzijn wel een stuk mooier.

We zijn vlot in the hotel, kleden ons snel om en staan direct daarna op het ijs. Maar dat wordt eigenlijk niks. Water op het ijs is niet zo’n probleem. Maar er vormt zich een laagje ijs op het water. Niet alleen blijft je ijzer er achter steken en krijg je echt natte voeten (het water komt tot ruim boven onze tenen), door er doorheen te schaatsen vernietig je de ijsvloer voor allen na ons.

We stoppen er snel mee, en lopen op onze langlauf-schoenen naar het centrale koffiepunt. Lekker in het zonnetje op het terras zitten is ook geen slechte besteding van de middag.

We spreken veel Nederlandse schaatsers: sommigen zijn er al enkele dagen en vanaf dinsdag kan er niet meer geschaatst worden door de dooi. Iedereen snakt naar schaatsbaar ijs. We hopen allemaal op stevige nachtvorst, zodat het laagje water tussen de twee ijslagen vastvriest. Ik schat dat -5 gedurende de nacht voldoende moet zijn.

Als we teruglopen naar het hostel, voelt het al een stuk kouder aan. De sneeuw begint weer te knerspen, de nattigheid neemt af. We denken dat het ondertussen weer (licht) vriest. Als we om vijf uur bij het hostel binnen op de thermometer kijken, wijst die een onthutsende 5.4 graden aan. Dat zal wel een andere temperatuur dan op het ijs zijn, maar of het vannacht koud genoeg wordt?

We ontbijten rustig, maar het begint te tintelen als één van de gasten meldt dat zijn vrouw en dochter al een uur weg zijn (om te schaatsen) en nog niet terug zijn gekomen. Dat klinkt alsof er geschaatst kan worden.

We pakken snel onze spullen en vertrekken naar het ijs. Onderweg zien we her en der schaatsers. Het lijkt erop dat ze soepel over het ijs gaan. Maar net als we willen onderbinden, stapt een oudere Zweed van het ijs: het is niks. Teveel over-Is. Hij komt wel een andere keer terug.

Hmm, wie moeten we geloven? We gaan het uitproberen. Al snel blijkt dat het vooral luchtig ijs is waarmee we problemen hebben: dubbel-is, niet met water ertussen, maar lucht. Dat houdt geen enkele lag ijs: je trapt er doorheen en loopt een gerede kans om te vallen. Daar waar er nog water tussen de ijslagen in zit, is het ijs meestal dik genoeg.

Wel moeten we op enkele stukken buiten de baan gaan schaatsen, omdat daar het dubbel-is minder breekbaar is dan op de baan. Als we de baan zelf stuk rijden is dat niet alleen vervelend voor iedereen die na ons komt, maar we hebben er morgen ook last van.

Vooral de gele baan is prachtig ijs. Helaas op grote stukken nog een beetje dun (zodat we er naast schaatsen), maar als het vannacht een beetje vriest, kunnen we daar morgen goed overheen.

De hele dag valt er een beetje sneeuw. Prachtig om doorheen te schaatsen, en de hele omgeving wordt sprookjesachtig. Dat is helemaal zo als we een donkere gedaante over het ijs zien lopen. Een vos, een hond, een wolf? We treffen even later de afdrukken aan. Maar we weten het eigenlijk nog steeds niet. Een foto die we naar onze thuisbasis app-en, zal vanavond uitsluitsel moeten bieden.

Ondertussen maken we niet veel later zelf een mooie afdruk. Met veel kunst- en vliegwerk blijft Niels net aan op de been nadat zijn schaats in het ijs was blijven steken.


We stappen niet te laat van het ijs: moe van de evenwichtskunsten, tevreden met het heerlijke schaatsen.



Weekeindje schaatsen in Zweden – wat kost dat?

Schaatsen op natuurijsPosted by Wichert van Engelen Sat, December 10, 2016 13:01

NatuurijsZweden is geen boekingskantoor en geen reisbureau. Maar toch krijgen we af en toe de vraag wat het kost om een weekeindje te gaan schaatsen in Zweden.
We hebben wat prijzen (en besparingstips) op een rijtje gezet.

Vanaf € 190 per persoon voor een lang weekeinde
Voor circa € 190 per persoon kun je een lang weekeinde gaan schaatsen bij Falun. Dat is exclusief eten en drankjes. Vertrek op een donderdagavond. Terugreis op maandagmiddag.
Deze minimumprijs geldt als je met 5 personen een auto deelt, en in 2-persoonskamers in het hostel verblijft.
Als je donderdagavond wegrijdt en elkaar afwisselt, ben je vrijdagmiddag in Falun. Je bent dan 1600 km verder (gerekend vanaf Utrecht). Voor de bezine rekenen we met de gemiddelde prijs (Nederland het duurst, Zweden het goedkoopst) en een verbruik van 1 op 10. In totaal zo’n €480. De tol voor de grote brug naar Zweden is €84. Een zespersoons stuga/bungalow op het resort Framby Udde kost tussen de €400 en €500. Overnachten in het STF hostel kost €75 per persoon voor drie nachten.
Zie hier voor meer informatie over de overnachtingsmogelijkheden.

Iets meer snelheid of luxe
Voor relatief weinig geld, kun je al meer luxe krijgen.
Je kunt gaan vliegen. Als je vliegt naar Stockholm Arlanda (vanaf Schiphol), en je huurt ter plekke met zijn 5-en een auto, wordt het tussen de €80 en €100 per persoon duurder. Maar je kunt ook vanaf Weze bij Nijmegen vliegen. Dat bespaart circa €50. Daarmee komt de combinatie vliegen met huurauto voor een lang weekeinde (maandag tot vrijdag) op ruim €240 pp.
Zie hier voor meer informatie over het vliegen naar Zweden.
Je kunt de afstand die je moet rijden verkorten door een veerpont te nemen. Een korte tussen Fredrikshaven en Göteborg kost ruim een tientje pp extra. 5 personen in een eigen auto komen dan op €200 pp voor een lang weekeinde.

Op de lange veerpont van Kiel naar Göteborg kun je overnachten. Je kunt dan donderdagavond vertrekken, en vrijdagochtend hoef je alleen nog circa 450 km van Göteborg naar Falun te rijden. Let op: terug kan niet op alle dagen van de week. Je bespaart op de benzinde, maar de overtocht is duurder. Hou rekening met € 370 pp voor de reis plus accomodatie.
Zie hier voor meer informatie over reizen met de auto.

Ga je met 2 personen, dan is zowel het huren van een stuga, als de autohuur, relatief duur. Overnachten in het STF Hostel (goede 2-persoonskamers) en reizen met de trein, zijn een goed en voordelig alternatief. Als je vliegt vanaf Schiphol en vervolgens de intercity naar Falun neemt, ben je voor een lang weekeinde circa €290 pp kwijt.
Zie hier voor meer informatie over de combinatie vliegen-trein.

Voor hen die liever in een hotel overnachten: Falun kent verschillende hotels. En in de wijk direct aan het ijs gelegen zijn er ook diverse AirBnB- en B&B adressen. Zie hier voor meer informatie.

Bijkomende kosten
De hiervoor genoemde prijsvoorbeelden zijn vanaf-prijzen.
Afhankelijk van je eigen keuzes, komen er nog wat kosten bij:
* schoonmaakkosten van stuga/bungalow (+ €25) (scheelt je werk aan het einde van je vakantie)
* linnengoed en handdoeken huren (+€10 - €15 pp) (hoef je die niet mee te nemen)
* eventueel een taxi binnen Falun (€ 10-20 per rit)
* eten en drinken
- ontbijt bij het STF hostel : €8 pp
- levensmiddelen in supermarkten: prijsniveau vergelijkbaar met Nederland
- uit eten: circa 10 – 30% duurder dan in Nederland
- wijn of bier in een restaurant / café: circa dubbel zo duur als in Nederland)
- koffie: ietsje duurder dan in Nederland


Besparingstips
Tijdens een schaatsreis geef je niet veel geld uit; je bent immers vooral lekker buiten op het ijs. En in Zweden betekent dat, dat je niet veel uitgeeft, want er zijn bijna geen plekken om je geld op/aan het ijs uit te geven.
Zit je een beetje krap bij kas, denk dan eens aan deze besparingstips:
· Voorkom de bijkomende kosten (zie hierboven)
. Boek op tijd. Zowel vluchten als de trein zijn stukken goedkoper als je een paar maanden van te voren boekt (de Zweedse trein vanaf 90 dagen van te voren).
. Als je flexibel in je tijd bent, is dat goedkoper. Kijk bij het boeken van vluchten, trein, huurauto en bungalows of hotels of een paar dagen (of een week) eerder of later niet een stuk voordeliger is.
· Ga niet uit eten, maar kook zelf (of koop een kant-en-klaar maaltijd in de supermarkt). Zowel de bungalows op de Framby Udde als het STF Hostel hebben een keuken. In het hostel kun je gebruikmaken van een gemeenschappelijke keuken en is er altijd ruimte in de (ontbijt-)zaal.
· Maak je eigen ontbijt. Koop verse broodjes bij het benzinestation (als je in het hostel verblijft) of in de de stad (als je bij de Framby Udde overnacht)
· Het tweede kopje koffie is gratis. Vraag om een pårtår (spreek uit: poortoor). Dit geldt alleen voor 'gewone' koffie. Cappuccino e.d. worden per kop verkocht.
· Neem geen alcoholisch drankje als je uit eten gaat. De prijzen van alcoholica in uitgaansgelegenheden liggen hoog.
· Als je ’s avonds een glaasje wijn of sterke drank wilt: neem dit mee vanuit Nederland. (In je ingecheckte koffer – vloeistof is niet toegestaan in de handbagage)
· Drink licht alcoholisch bier (2.5%) Dit is overal verkrijgbaar.
· Neem de bus in plaats van een taxi. Er is een goed openbaar vervoernet in Falun.
Zie hier voor informatie over vervoer ter plaatse.
· Koop je souvenirs in Falun (want op de luchthaven zijn ze prijziger). Falun kent veel kleine winkeltjes waar een ieder wel wat vindt.
· Koop je souvenirs bij de supermarkt. Wat dacht je van een onvoorstelbaar groot, rond, pak knack bröd?·
· Maak gebruik van de 15% korting op de overnachtingsprijs van het hostel. Zie hier voor meer informatie.











7 redenen voor Runn

Schaatsen op natuurijsPosted by Wichert van Engelen Sun, November 20, 2016 15:54

Niks gaat er boven schaatsen op natuurijs in Nederland. Maar dat is er niet altijd (voldoende). Reden voor steeds meer mensen om uit te wijken naar een buitenlandse schaatsbestemming: de Weissensee in Oostenrijk, Runn, Orsa of Östersund in Zweden en andere lokaties zoals meren in Finland en China.

Voor sommigen heerlijk wintersporten zonder de drukte van het skieen. En voor anderen: lekker in de buitenlucht een stukje toeren.

Wat maakt het meer Runn bij Falun tot zo’n unieke lokatie?

Als je het de (Nederlandse) bezoekers vraagt komen dezelfde pluspunten steeds terug:

De natuur
Weliswaar zijn er geen imposante bergen rondom het meer, maar het meer heeft heel veel eilandjes en uithoeken, waardoor je zeer afwisselend schaatst, terwijl het tevens heel weids is.

De rust
Er zijn geen grote wegen of vliegvelden in de buurt. Er zijn geen hordes toeristen, en de Zweden zelf gaan vooral langlaufen.

Op het ijs is het echt heel rustig. Zelfs tijdens de Runn Winter Week, zelfs tijdens een stralend weekeinde, zelfs bij de grote toertochten: een paar minuten schaatsen en het meer is weer bijna verlaten. Buiten deze momenten heb je het ijs grotendeels voor jezelf: een enkele ijsvisser, een groepje andere schaatsers, een enkele vader of moeder met kinderwagen, meer kom je niet tegen.



Het ijs
Nergens wordt er zo veel en zo vaak het ijs geveegd als op Runn. Zelfs de ijsmeesters van andere Zweedse schaatslokaties geven toe dat Runn-Is, de ijsvereniging van Falun, het beste werk aflevert. Door de breedte van de geveegde banen zijn er weinig scheuren. Door de lengte van de baan (tot 50 km) rijdt je niet hetzelfde rondje vele malen. Daarnaast zorgen de vele kleinere zijtakjes (door particulieren geveegd) ervoor dat je ook lekker een tijd kunt avonturieren. Meer ...

Het gemak
Geen ingewikkeld gedoe: Een gezellig en toch rustig hostel op 300 meter van de centrale opstapplek. Na het ontbijt een paar minuutjes lopen en je schaatst weg. Ook geschikt voor grotere groepen. Of met de familie in een bungalow. Midden in het bos. Het ijs ligt letterlijk aan je voeten: 50 meter lopen en je kunt je schaatsen onderbinden. En echt luxe: verschillende airbnb's in een buitenwijk van het stadje, op een paar honderd meter van het ijs.
Meer .. .

De bereikbaarheid
Het lijkt zo ver weg, Zweden. Maar het is juist zo goed bereikbaar. Vooral de korte vlucht en de aansluitende intercitytrein zijn populair.

Maar steeds meer schaatsers pakken de auto. (En met een nachtboot naar Gothenborg zijn het niet zo veel kilometers).
Zie ook hier.

Een dagje wat anders
Een dag de enkels en de rug rust geven. Falun is een gezellig stadje met musea, winkels, goede koffieplekken (Zweden zijn nog grotere koffieliefhebbers dan Nederlanders). In het nabijgelegen Borlänge staat het toekomst-museum: een speciale aanrader voor kinderen. Wat luier? In Borlänge tevens een wellness-center met daarnaast een tropisch zwemparadijs.
Meer .. .

Wintersporten
Zweden zijn buitenmensen, en dat merk je aan de voorzieningen. Direct bij Falun een kleine skihelling, tussen Borlänge en Falun in een flink aantal pistes. Een skischans in Falun zelf en overal langlauf-loipes en prachtige wandelpaden. Als je het STF hostel uitloopt zit je binnen een paar minuten in een prachtig afwisselend bos. Met wat sneeuw echt een winterwonderland.
Meer . . .